Bệnh lậu là một trong những bệnh lây truyền qua đường tình dục phổ biến hiện nay. Do khả năng lây nhiễm cao và nhiều trường hợp không có triệu chứng rõ ràng, việc phòng ngừa đóng vai trò đặc biệt quan trọng. Trong đó, dùng bao cao su phòng lậu là biện pháp được khuyến cáo rộng rãi. Tuy nhiên, nhiều người vẫn băn khoăn liệu bao cao su có thực sự ngăn ngừa lậu hay không và cần sử dụng như thế nào cho đúng.
1. Bệnh lậu lây truyền như thế nào?
Bệnh lậu do vi khuẩn Neisseria gonorrhoeae gây ra, lây chủ yếu qua:
- Quan hệ tình dục qua đường âm đạo
- Quan hệ hậu môn
- Quan hệ miệng
Vi khuẩn lậu lây khi tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết nhiễm khuẩn tại cơ quan sinh dục, hậu môn hoặc họng.
2. Dùng bao cao su phòng lậu có hiệu quả không?
Có. Bao cao su giúp giảm đáng kể nguy cơ lây nhiễm bệnh lậu, nhưng không bảo vệ tuyệt đối 100%.
Khi được sử dụng đúng cách, bao cao su:
- Ngăn tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết chứa vi khuẩn lậu
- Giảm nguy cơ lây nhiễm qua đường âm đạo và hậu môn
- Hạn chế lây lan giữa các bạn tình
Hiệu quả phòng lậu phụ thuộc rất lớn vào cách sử dụng và tần suất sử dụng bao cao su.
3. Vì sao dùng bao cao su vẫn có thể mắc lậu?
Một số trường hợp vẫn có nguy cơ nhiễm lậu dù đã dùng bao cao su, bao gồm:
3.1. Không dùng bao cao su ngay từ đầu
Nếu tiếp xúc sinh dục trước khi mang bao, vi khuẩn lậu vẫn có thể lây truyền.
3.2. Dùng bao cao su không đúng cách
- Bao bị rách, tuột
- Đeo sai chiều
- Không chừa khoảng trống ở đầu bao
Những lỗi này làm giảm hiệu quả bảo vệ.
3.3. Quan hệ miệng không dùng bao cao su
Lậu có thể lây qua họng khi quan hệ miệng, trong khi nhiều người không sử dụng bao cao su hoặc màng chắn miệng.
3.4. Tiếp xúc ngoài vùng che phủ của bao
Bao cao su chỉ che phủ dương vật, trong khi vi khuẩn lậu có thể tồn tại ở:
- Âm hộ
- Hậu môn
- Vùng da xung quanh
Do đó, tiếp xúc da – niêm mạc vẫn có nguy cơ lây nhiễm.
4. Cách dùng bao cao su đúng để phòng lậu hiệu quả
Để tối ưu khả năng phòng lậu, cần lưu ý:
- Sử dụng bao cao su mới cho mỗi lần quan hệ
- Đeo bao ngay từ đầu, trước khi tiếp xúc sinh dục
- Kiểm tra hạn sử dụng và tình trạng bao
- Chừa khoảng trống ở đầu bao
- Không dùng chung bao cao su
- Không tái sử dụng bao cao su
- Dùng bao cao su cho cả quan hệ âm đạo, hậu môn và miệng
Sử dụng đúng cách giúp giảm đáng kể nguy cơ mắc bệnh lậu và các bệnh lây truyền qua đường tình dục khác.
5. Bao cao su có phòng được lậu không triệu chứng không?
Có. Bao cao su vẫn có tác dụng giảm nguy cơ lây nhiễm lậu ngay cả khi:
- Người mang vi khuẩn không có triệu chứng
- Người bệnh không biết mình đang mắc lậu
Đây là lý do vì sao bao cao su được khuyến cáo sử dụng ngay cả khi cả hai bên đều cảm thấy “khỏe mạnh”.
6. Dùng bao cao su rồi có cần xét nghiệm lậu không?
Câu trả lời là có, trong các trường hợp:
- Có nhiều bạn tình
- Quan hệ tình dục nguy cơ cao
- Bạn tình có tiền sử bệnh lây truyền qua đường tình dục
- Có triệu chứng nghi ngờ
Bao cao su giúp giảm nguy cơ nhưng không thay thế hoàn toàn việc xét nghiệm định kỳ.
7. Phòng ngừa lậu hiệu quả ngoài bao cao su
Ngoài việc dùng bao cao su, bạn nên:
- Xét nghiệm định kỳ các bệnh lây truyền qua đường tình dục
- Điều trị sớm nếu phát hiện nhiễm lậu
- Điều trị đồng thời cho bạn tình
- Hạn chế số lượng bạn tình
- Tránh quan hệ khi đang có triệu chứng viêm nhiễm
Sự kết hợp nhiều biện pháp giúp giảm nguy cơ lây nhiễm tối đa.
8. Kết luận
Dùng bao cao su phòng lậu là biện pháp hiệu quả và được khuyến cáo, nhưng chỉ phát huy tối đa tác dụng khi được sử dụng đúng cách và đều đặn. Bao cao su không bảo vệ tuyệt đối, do đó xét nghiệm định kỳ và điều trị sớm vẫn đóng vai trò rất quan trọng trong bảo vệ sức khỏe sinh sản.
